Bài 15. Quy tắc dấu ngoặc – Toán 6

Học xong bài này, con sẽ
  • Bỏ ngoặc khi trước ngoặc có dấu + hoặc dấu −.
  • Tính nhanh nhờ bỏ ngoặc và nhóm số đối.
  • Tìm x có ngoặc; tính tổng đan dấu.
1. Trước ngoặc là dấu +

Bỏ ngoặc và giữ nguyên dấu các số hạng trong ngoặc: 2 + (−53 + 98) = 2 − 53 + 98.

2. Trước ngoặc là dấu −

Bỏ ngoặc và đổi dấu TẤT CẢ các số hạng trong ngoặc (+ thành −, − thành +): −(82 − 22 − 18) = −82 + 22 + 18; a − (b − c) = a − b + c.

Ngoặc lồng nhau thì làm từ trong ra ngoài: −7 − (36 − (−30)) = −7 − (36 + 30) = −7 − 66 = −73.

3. Tính nhanh nhờ bỏ ngoặc

Bỏ ngoặc rồi nhóm các số đối nhau: (28 − 842) − (25 − 842) = 28 − 842 − 25 + 842 = 28 − 25 = 3.

(−103) − (57 − 103) − (−98) = −103 − 57 + 103 + 98 = −57 + 98 = 41.

4. Tìm x có ngoặc

Coi cả ngoặc là một số chưa biết. 3 − (x + 59) = 57 thì cả ngoặc x + 59 = 3 − 57 = −54, nên x = −54 − 59 = −113.

5. Tổng đan dấu

S = 1 − 2 + 3 − 4 + … − 28 + 29: ghép (1 − 2), (3 − 4), …, (27 − 28) được 14 cặp, mỗi cặp bằng −1, tổng các cặp là −14; cộng thêm số cuối: S = −14 + 29 = 15.

S = (−1) + 2 + (−3) + 4 + … + (−49) + 50: có 25 cặp, mỗi cặp bằng 1, nên S = 25.

Tóm tắt

+( … )Trước ngoặc là dấu “+”: bỏ ngoặc, giữ nguyên dấu các số hạng5 + (a − b) = 5 + a − b
−( … )Trước ngoặc là dấu “−”: bỏ ngoặc, ĐỔI dấu tất cả số hạng5 − (a − b) = 5 − a + b
Tính nhanhBỏ ngoặc rồi nhóm các số đối nhau(99 + 7) − (99 − 3) = 7 + 3 = 10
Tìm xCoi cả ngoặc là một số chưa biết, tìm nó trước10 − (x + 2) = 3 → x + 2 = 7 → x = 5
MẸO NHỚ CỦA DÊ BÔNGDấu “−” trước ngoặc như cái gương: mọi dấu bên trong đều bị lật ngược!

Ví dụ có lời giải

Mức 1 · Cơ bảnBỏ dấu ngoặc−(52 − 40 + 56) = ?
A. −52 − 40 + 56B. −52 − 40 − 56C. 52 + 40 − 56D. −52 + 40 − 56
Xem lời giải
Đáp án: −52 + 40 − 56Dấu “−” trước ngoặc nên đổi dấu mọi số hạng: 52 → −52, − 40 → + 40, + 56 → − 56.
Mức 1 · Cơ bảnKhẳng định sau đúng hay sai (với mọi số nguyên a, b, c)?−(a − b) = b − a
Xem lời giải
Đáp án: Đúng−(a − b) = −a + b = b − a. Vậy khẳng định đúng.
Mức 2 · Vận dụngTính nhanh(−800) − (13 − 800) − (−77) = ?
Xem lời giải
Đáp án: 64= −800 − 13 + 800 + 77 = (−800 + 800) − 13 + 77 = 64.
Mức 2 · Vận dụngTính nhanh(−115) − (89 − 115) − (−13) = ?
Xem lời giải
Đáp án: −76= −115 − 89 + 115 + 13 = (−115 + 115) − 89 + 13 = −76.
Mức 3 · Nâng caoTìm xx − (30 − 59) = −42
Xem lời giải
Đáp án: −71x − (−29) = −42 → x = −42 + (−29) = −71.
Mức 3 · Nâng caoTính tổngS = (−1) + 2 + (−3) + 4 + … + (−31) + 32
Xem lời giải
Đáp án: 16Ghép cặp [(−1) + 2] + [(−3) + 4] + … : có 16 cặp, mỗi cặp bằng 1. S = 16.
Dạng bài hay gặp
Bỏ ngoặc đúng dấuNhìn dấu ngay trước ngoặc: + giữ nguyên, − đổi hết.
Đúng hay sai về quy tắcThử với số cụ thể nếu chưa chắc.
Tính nhanhBỏ ngoặc, tìm các cặp số đối để triệt tiêu.
Tìm xTìm cả ngoặc trước, rồi tìm x.
Tổng đan dấuĐếm số số hạng, ghép cặp, xử lý số hạng lẻ còn lại.
Lỗi hay gặp
Bỏ ngoặc có dấu − nhưng chỉ đổi dấu số hạng đầu: 5 − (a − b) = 5 − a − b.Đổi dấu tất cả các số hạng: 5 − (a − b) = 5 − a + b.
Tổng đan dấu: ghép cặp sai số cặp.Đếm số số hạng trước; số số hạng lẻ thì còn một số hạng cuối chưa ghép.
Luyện thêm bài “Quy tắc dấu ngoặc”Trong app Mầm Học: đề mới mỗi lần làm, độ khó tự điều chỉnh, câu sai được ôn lại đúng lúc, sao và huy hiệu, báo cáo tiến bộ cho bố mẹ.
Luyện tập miễn phí
Xem tất cả bài Toán lớp 6