Bài 18. Góc vuông, góc không vuông – Toán 3

Học xong bài này, con sẽ
  • Nhận biết góc vuông, góc không vuông bằng ê-ke.
  • Biết lúc nào kim đồng hồ tạo góc vuông.
  • Đếm góc chung đỉnh và góc vuông trên lưới ô vuông.
1. Góc là gì

Góc gồm một đỉnh và hai cạnh đi ra từ đỉnh đó. Góc đỉnh O, cạnh OA và OB.

2. Góc vuông và góc không vuông

Dùng ê-ke: đặt góc vuông của ê-ke trùng đỉnh góc, một cạnh ê-ke trùng một cạnh góc. Nếu cạnh kia của góc cũng trùng cạnh ê-ke thì đó là góc vuông, không trùng là góc không vuông.

Trên hình vẽ, góc vuông thường có kí hiệu ô vuông nhỏ ở đỉnh. Hình chữ nhật và hình vuông có 4 góc vuông.

3. Góc vuông trên đồng hồ

Lúc 3 giờ và 9 giờ đúng, kim giờ và kim phút tạo thành góc vuông. Lúc 6 giờ hai kim thẳng hàng (không phải góc vuông), lúc 12 giờ hai kim trùng nhau.

4. Đếm góc chung đỉnh

Có n tia chung gốc O vẽ về một phía. Tia thứ nhất tạo với các tia còn lại (n − 1) góc, tia thứ hai tạo thêm (n − 2) góc mới, … Số góc là 1 + 2 + … + (n − 1).

Ví dụ 4 tia: 3 + 2 + 1 = 6 góc. Các đoạn thẳng đi ra từ đỉnh của hình tam giác cũng đếm như các tia.

5. Đếm góc vuông trên lưới ô vuông

Mỗi ô vuông nhỏ có 4 góc vuông và các góc này không trùng nhau. Lưới có 2 hàng, mỗi hàng 3 ô, gồm 6 ô, có 6 × 4 = 24 góc vuông.

Tóm tắt

Góc vuôngKiểm tra bằng ê-ke; có kí hiệu ô vuông ở đỉnhHình chữ nhật có 4 góc vuông
Đồng hồLúc 3 giờ và 9 giờ hai kim tạo góc vuông
Đếm gócn tia chung gốc → 1 + 2 + … + (n − 1) góc4 tia: 3 + 2 + 1 = 6 góc
Lưới ôMỗi ô vuông nhỏ có 4 góc vuông2 × 3 ô → 24 góc vuông
MẸO NHỚ CỦA DÊ BÔNGĐếm theo từng tia, không đếm lặp!

Ví dụ có lời giải

Mức 1 · Cơ bảnChọn câu trả lời đúngHình nào có 4 cạnh bằng nhau và 4 góc vuông?
A. Hình chữ nhậtB. Hình thoiC. Hình vuôngD. Hình tam giác
Xem lời giải
Đáp án: Hình vuôngHình vuông có 4 cạnh bằng nhau và 4 góc vuông.
Mức 1 · Cơ bản
ABO
Quan sát hình (dùng ê-ke để kiểm tra)Góc đỉnh O; cạnh OA, OB là góc vuông.
Xem lời giải
Đáp án: ĐúngĐặt ê-ke vào thì hai cạnh trùng với hai cạnh góc vuông của ê-ke: đó là góc vuông.
Mức 2 · Vận dụng
ABCDO
Quan sát hìnhCó bao nhiêu góc có đỉnh O và hai cạnh là hai trong các tia đã vẽ?
A. 8B. 3C. 6D. 4
Xem lời giải
Đáp án: 6Tia A tạo với 3 tia còn lại 3 góc, tia tiếp theo tạo thêm 2 góc mới… Có 3 + 2 + 1 = 6 góc.
Mức 2 · Vận dụng
123456789101112
Quan sát đồng hồLúc 10 giờ, kim giờ và kim phút tạo thành một góc vuông.
Xem lời giải
Đáp án: SaiLúc 10 giờ hai kim không tạo thành góc vuông (chỉ lúc 3 giờ và 9 giờ đúng mới tạo góc vuông).
Mức 3 · Nâng cao
ABCDEGO
Quan sát hìnhCó bao nhiêu góc có đỉnh O và hai cạnh là hai trong các tia đã vẽ?
A. 6B. 15C. 5D. 16
Xem lời giải
Đáp án: 15Tia A tạo với 5 tia còn lại 5 góc, tia tiếp theo tạo thêm 4 góc mới… Có 5 + 4 + 3 + 2 + 1 = 15 góc.
Mức 3 · Nâng cao
Quan sát hình tam giácCó bao nhiêu góc có đỉnh là đỉnh trên cùng của hình tam giác?
A. 6B. 4C. 10D. 3
Xem lời giải
Đáp án: 6Từ đỉnh trên cùng có 4 đoạn thẳng đi xuống (2 cạnh và 2 đoạn ở giữa). Mỗi cặp tạo một góc: 3 + 2 + 1 = 6 góc.
Dạng bài hay gặp
Góc vuông hay không vuôngNhìn kí hiệu ô vuông hoặc kiểm tra bằng ê-ke.
Kim đồng hồNhớ 3 giờ và 9 giờ là góc vuông.
Hình theo đặc điểm4 góc vuông, 4 cạnh bằng nhau là hình vuông; 4 góc vuông, 2 dài bằng nhau, 2 ngắn bằng nhau là hình chữ nhật.
Đếm góc chung đỉnhĐếm theo từng tia: 1 + 2 + … + (n − 1).
Đếm góc vuông trên lướiSố ô nhân 4.
Lỗi hay gặp
Đếm góc chỉ đếm các góc nhỏ giữa hai tia liền nhau.Đếm cả góc lớn ghép từ nhiều góc nhỏ.
Lúc 6 giờ cũng chọn là góc vuông.Lúc 6 giờ hai kim thẳng hàng; góc vuông là lúc 3 giờ và 9 giờ.
Đếm góc vuông trên lưới theo từng điểm rồi đếm lặp.Đếm theo từng ô: mỗi ô đúng 4 góc vuông.
Luyện thêm bài “Góc vuông, góc không vuông”Trong app Mầm Học: đề mới mỗi lần làm, độ khó tự điều chỉnh, câu sai được ôn lại đúng lúc, sao và huy hiệu, báo cáo tiến bộ cho bố mẹ.
Luyện tập miễn phí
Xem tất cả bài Toán lớp 3