Bài 3. Các thành phần của phép cộng, phép trừ – Toán 2

Học xong bài này, con sẽ
  • Gọi đúng tên các thành phần của phép cộng, phép trừ.
  • Tìm số hạng, số bị trừ, số trừ chưa biết.
  • Biết tổng, hiệu thay đổi thế nào khi một thành phần thay đổi.
  • Giải bài toán viết nhầm số hạng, tổng của số bị trừ – số trừ – hiệu.
1. Tên các thành phần

Trong 11 + 51 = 62: 11 và 51 là các số hạng, 62 là tổng.

Trong 62 − 51 = 11: 62 là số bị trừ, 51 là số trừ, 11 là hiệu.

2. Tìm thành phần chưa biết

Số hạng chưa biết = tổng − số hạng đã biết. Tổng 87, một số hạng 74: số hạng kia là 87 − 74 = 13.

Số bị trừ = hiệu + số trừ. Số trừ = số bị trừ − hiệu.

Số bị trừ là số chẵn lớn nhất có hai chữ số (98), số trừ là 27: hiệu là 98 − 27 = 71.

3. Khi một thành phần thay đổi

Một số hạng tăng bao nhiêu thì tổng tăng bấy nhiêu.

Số bị trừ tăng thì hiệu tăng; số trừ tăng thì hiệu giảm. Hiệu là 51, tăng số trừ 9 thì hiệu mới là 51 − 9 = 42.

4. Bài toán khó

Tổng của số bị trừ, số trừ và hiệu là 86. Vì số trừ + hiệu = số bị trừ, nên tổng bằng hai lần số bị trừ: số bị trừ là 43 (43 + 43 = 86).

Cộng một số với 24 nhưng viết nhầm 24 thành 42 nên được 67: số thứ nhất là 67 − 42 = 25, tổng đúng là 25 + 24 = 49.

Tóm tắt

Phép cộngSố hạng + số hạng = tổng11 + 51 = 62
Phép trừSố bị trừ − số trừ = hiệu62 − 51 = 11
Tìm sốSố hạng = tổng − số hạng kiaTổng 87, số hạng 74 → 13
MẹoSố trừ + hiệu = số bị trừTổng ba số 86 → số bị trừ 43
MẸO NHỚ CỦA DÊ BÔNGSố trừ cộng hiệu luôn bằng số bị trừ!

Ví dụ có lời giải

Mức 1 · Cơ bảnThành phần phép tínhHiệu là 20, số trừ là 70. Tìm số bị trừ.
Xem lời giải
Đáp án: 90Số bị trừ = hiệu + số trừ: 20 + 70 = 90.
Mức 1 · Cơ bảnThành phần phép tínhHiệu là 35, số trừ là 50. Tìm số bị trừ.
Xem lời giải
Đáp án: 85Số bị trừ = hiệu + số trừ: 35 + 50 = 85.
Mức 2 · Vận dụngSuy luậnTổng của hai số là 69. Nếu tăng số hạng thứ nhất thêm 6 đơn vị và giữ nguyên số hạng thứ hai thì tổng mới là bao nhiêu?
Xem lời giải
Đáp án: 75Một số hạng tăng 6 thì tổng cũng tăng 6: 69 + 6 = 75.
Mức 2 · Vận dụngSuy luậnHiệu của hai số là 66. Nếu tăng số bị trừ thêm 9 đơn vị và giữ nguyên số trừ thì hiệu mới là bao nhiêu?
Xem lời giải
Đáp án: 75Số bị trừ tăng 9 thì hiệu tăng 9: 66 + 9 = 75.
Mức 3 · Nâng caoSuy luậnKhi cộng một số với 42, bạn Hà viết nhầm 42 thành 24 nên được 55. Tổng đúng là bao nhiêu?
Xem lời giải
Đáp án: 73Số thứ nhất là 55 − 24 = 31. Tổng đúng là 31 + 42 = 73.
Mức 3 · Nâng caoSuy luậnTổng của hai số là số lớn nhất có hai chữ số khác nhau. Số hạng thứ nhất là số chẵn bé nhất có hai chữ số. Tìm số hạng thứ hai.
Xem lời giải
Đáp án: 88Tổng là 98, số hạng thứ nhất là 10. Số hạng thứ hai là 98 − 10 = 88.
Dạng bài hay gặp
Gọi tên thành phầnNhớ: số hạng, tổng; số bị trừ, số trừ, hiệu.
Tìm số hạngTổng trừ số hạng đã biết.
Tìm số bị trừ, số trừSố bị trừ = hiệu + số trừ; số trừ = số bị trừ − hiệu.
Thành phần là số đặc biệtTìm số được nói đến trước.
Tổng, hiệu thay đổiSố trừ tăng thì hiệu giảm.
Viết nhầm sốTìm lại số thứ nhất từ kết quả sai.
Lỗi hay gặp
Tìm số bị trừ: lấy hiệu trừ số trừ.Số bị trừ = hiệu + số trừ.
Tăng số trừ thì hiệu tăng.Số trừ tăng thì hiệu giảm.
Viết nhầm số hạng: lấy 67 − 24.Phải trừ số đã viết nhầm (42) để tìm số thứ nhất.
Tổng ba số 86 thì số bị trừ là 86 : 3.Tổng bằng hai lần số bị trừ: số bị trừ là 43.
Luyện thêm bài “Các thành phần của phép cộng, phép trừ”Trong app Mầm Học: đề mới mỗi lần làm, độ khó tự điều chỉnh, câu sai được ôn lại đúng lúc, sao và huy hiệu, báo cáo tiến bộ cho bố mẹ.
Luyện tập miễn phí
Xem tất cả bài Toán lớp 2